کارمندان دوشغله؛ وقتی رقیب در خانه شماست

تصور کنید یکی از بهترین کارشناسان شما، در حالی که پشت سیستم شرکت شما نشسته، همزمان در حال پیش‌بردن پروژه‌ای برای رقیب مستقیم شماست. این موضوع که در دنیای مدیریت به آن Moonlighting یا «کار در نور ماه» می‌گویند، امروزه با گسترش دورکاری و ابزارهای دیجیتال، به یک کابوس برای صاحبان کسب‌وکار تبدیل شده است.

ما در گروه آموزشی پژوهشی تکتو، این پدیده را از سه زاویه بررسی می‌کنیم تا بدانید ریشه مشکل کجاست و چطور باید با آن مقابله کرد.

بخش اول: چرا این اتفاق می‌افتد؟ (ریشه‌یابی به زبان ساده)

همیشه پای بدذاتی کارمند در میان نیست! گاهی ساختار اشتباه ما، آن‌ها را به این سمت هل می‌دهد:

1. اقتصاد و معیشت: وقتی تورم از سرعت رشد حقوق پیشی می‌گیرد، کارمند به دنبال «درآمد مکمل» می‌رود.

2. بیکاری پنهان در شرکت: وقتی کارمند کارهایش را در ۲ ساعت انجام می‌دهد و بقیه روز را بی‌کار است، وسوسه می‌شود سراغ پروژه دیگری برود.

3. عدم تعلق خاطر: کارمندی که احساس نمی‌کند بخشی از خانواده شرکت است، تعهدی هم به حفظ اسرار آن ندارد.

بخش دوم: نشانه‌های خطر (چطور مچ بگیریم؟)

نمی‌توان بالای سر هر کارمند یک دوربین گذاشت، اما این «چراغ قرمزها» را جدی بگیرید:

• خستگی مفرط: کارمندی که صبح‌ها انرژی ندارد (چون تا دیر وقت برای جای دیگری کار کرده).

• کاهش تمرکز و کیفیت: اشتباهات ناشی از حواس‌پرتی که قبلاً وجود نداشت.

• پاسخ‌گویی با تاخیر: وقتی کارمند در ساعات کاری، پیام‌های شما را دیر جواب می‌دهد یا مدام در اتاق‌های خلوت در حال تماس تلفنی است.

• محافظت بیش از حد از سیستم: حساسیت غیرعادی روی مانیتور یا لپ‌تاپ شخصی.

بخش سوم: استراتژی‌های پیشگیری (درمان قبل از واقعه)

۱. قراردادهای «ضد ضربه» بنویسید

در قراردادهایتان شفاف باشید. به جای گفتنِ «کار دوم ممنوع»، بنویسید: «هرگونه فعالیت که باعث تعارض منافع شود (کار برای رقیب یا استفاده از ابزارهای شرکت برای کار شخصی) ممنوع است و پیگرد قانونی دارد.»

۲. فرهنگِ «شفافیت» به جای «جاسوسی»

به کارمندان بگویید: «اگر نیاز مالی دارید یا می‌خواهید تجربه جدیدی کسب کنید، با ما مطرح کنید.» گاهی می‌توان به کارمند اجازه داد در حوزه‌های غیررقیب فعالیت کند تا هم درآمدش بیشتر شود و هم انگیزه‌اش برای ماندن در شرکت شما بالا برود.

۳. مدیریت بر اساس خروجی (KPI)

اگر برای کارمند اهداف دقیق و سنگین (اما منصفانه) تعریف کنید، او دیگر وقتِ اضافه برای کار کردن برای رقیب را نخواهد داشت. کارمند دوشغله معمولاً از «زمان‌های مرده» شرکت سوءاستفاده می‌کند.

بخش چهارم: با متخلف چه کنیم؟ (نقشه راه برخورد)

اگر متوجه شدید کسی با رقیب کار می‌کند، این ۳ گام را طی کنید:

1. جمع‌آوری مستندات: قبل از هر حرفی، مدارک (اسکرین‌شات، گزارش خروجی کار یا شواهد حضور در شرکت رقیب) را جمع کنید.

2. جلسه مواجهه: بدون پرخاشگری، مدارک را نشان دهید و علت را جویا شوید.

3. تصمیم قاطع: اگر اطلاعات حساس لو رفته است، در اخراج او تردید نکنید. چشم‌پوشی شما، بقیه کارمندان را هم به این کار تشویق می‌کند.

جمع‌بندی برای مدیران هوشمند

کار کردن کارمند برای رقیب، مثل یک سوراخ ریز در بدنه کشتی است؛ اگر جلوی آن را نگیرید، غرق خواهید شد. اما یادتان باشد: بهترین راه برای حفظ کارمند، ایجاد محیطی است که او در آن هم از نظر مالی تامین باشد و هم از نظر اخلاقی، خودش را مدیون برند شما بداند.

یک پیشنهاد ویژه از طرف گروه آموزشی پژوهشی تکتو:

آیا می‌خواهید قراردادهای استخدامی خود را بازنگری کنید تا راه بر این تخلفات بسته شود؟ یا نیاز دارید سیستم ارزیابی عملکردی طراحی کنید که کارمندان را ۱۰۰٪ درگیر اهداف شما کند؟ ما در کنار شما هستیم.

برای هماهنگی جهت برگزاری کلاس ها و دوره های آموزشی با شماره ۰۹۱۹۰۹۸۰۱۵۲ تماس بگیرید